अकोला दिव्य न्यूज : गजानन सोमाणी • एडिटर इन चीफ :
निसर्गाच्या लहरीपणाचा सर्वाधिक फटका बसत असलेल्या विदर्भातील अकोला जिल्ह्याला पुन्हा एकदा भीषण दुष्काळाने घेरले आहे. नुकतेच राज्य शासनाने अकोला जिल्ह्यातील अकोला, बाळापूर, पातूर, बार्शीटाकळी, मुूर्तिजापूर, अकोट आणि तेल्हारा या सातही तालुक्यांमध्ये दुष्काळ सदृश परिस्थिती जाहीर करत ‘ट्रिगर १’ लागू केला आहे. २०२६ मधील हा दुष्काळ जिल्ह्याला वीस वर्षांपूर्वी, म्हणजेच २००५-०६ मध्ये बसलेल्या दुष्काळाच्या जखमांची आठवण करून देणारा आहे. मात्र, यंदा या संकटाचे स्वरूप अधिक आधुनिक आणि प्राणघातक बनले आहे.
थेट तुलना: २००५-०६ चा पारंपरिक दुष्काळ विरुद्ध २०२६ चा ‘हवामान बदलाचा’ (Climate Change) दुष्काळ
पिकांची झालेली वाताहत: ४ फुटांची कपाशी दीड फुटावरच!
२००५-०६ च्या काळात जिल्ह्यात सिंचनाच्या काही पारंपरिक सुविधा उपलब्ध होत्या आणि हवामान बदलाचा वेग संथ होता. मात्र, २०२६ मध्ये अतिउष्णता आणि पावसाच्या प्रदीर्घ खंडाने कमाल तापमानाचे जुने रेकॉर्ड मोडले आहेत. अकोल्यातील दहिगाव गावंड सारख्या भागात एरवी ४ फूट वाढणारी कपाशी यंदा केवळ दीड फुटावरच खुंटली आहे. पीक कापणी प्रयोगातून समोर आलेले सोयाबीनचे चित्र तर काळीज पिळवटून टाकणारे असून, अनेक ठिकाणी शेतकऱ्यांच्या हाती एकरी फक्त ७५० ग्रॅम सोयाबीन लागले आहे.
प्रशासकीय हालचाली आणि राजकीय दौरे
दुष्काळाची भीषणता पाहता महसूल आणि पुनर्वसन मंत्रालयाने युद्धपातळीवर पंचनामे करण्याचे आदेश दिले आहेत. नुकतीच राज्याचे महसूल मंत्री चंद्रशेखर बावनकुळे यांच्या अध्यक्षतेखालील मंत्रिमंडळ उपसमितीने आणि उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी बाळापूर, येवता परिसरातील थेट बांधावर जाऊन पाहणी केली आहे. सरकारने बँका व पतसंस्थांना दुष्काळग्रस्त भागात सक्तीची कर्जवसुली न करण्याचे आदेश दिले असून दिवाळीपूर्वी मदत पोहोचवण्याचे आश्वासन दिले आहे.
गावच्या पारावरील बदललेली चर्चा
२००५-०६ मध्ये गावच्या पारावर पिकांच्या भावाची किंवा बाजाराची चर्चा रंगायची. परंतु, आज २०२६ च्या ऑक्टोबर महिन्यात अकोल्यातील प्रत्येक गावाच्या पारावर केवळ कर्जाचा ताण, करपलेली पिके, पशुधनाचा चारा आणि ‘उद्या जगायचं कसं?’ या विवंचनेशिवाय दुसरी कोणतीही चर्चा उरलेली नाही.
वीस वर्षांपूर्वीचा दुष्काळ हा निसर्गाची एक ‘तात्पुरती तूट’ मानला गेला होता, पण आज २०२६ चा दुष्काळ हे अकोल्याच्या शेतकऱ्यांसमोर उभे राहिलेले अस्तित्व टिकवण्याचे सर्वात मोठे आव्हान बनले आहे.
