अकोला दिव्य न्यूज नेटवर्क : यंदा पावसाने लावलेल्या ओढमुळे महान धरणात अपेक्षित लक्ष्यापेक्षा जवळपास ७०% पाण्याची तूट निर्माण झाली असून यंदा वर्ष २००६ सारखीच भीषण परिस्थिती निर्माण झाली आहे. अकोला शहरासह ६४ गावांची तहान भागवणाऱ्या महान येथील काटेपूर्णा (महान) धरणात सध्या केवळ २०.६०% उपयुक्त जलसाठा उपलब्ध असून अकोला जिल्ह्यात तीव्र जलसंकटाची स्थिती निर्माण झाली आहे. शहरातील विविध भागात जमीनीतील पाण्याची पातळी अत्यंत खोलवर गेल्याने लोकांच्या तोंडाचे पाणी पळाले आहे.
विदर्भात आणि विशेषतः अकोला जिल्ह्यात २००४ आणि २००५ या वर्षांत सरासरीपेक्षा खूप कमी पाऊस झाला होता, ज्यामुळे २००५ च्या उत्तरार्धात आणि २००६ च्या उन्हाळ्यात महान धरणाची पातळी मृत साठ्यापर्यंत (Dead Storage) खाली गेली होती. त्यावेळी शहराला तब्बल ८ ते १० दिवसाआड पाणी दिले जात होते. त्यानंतरच्या काळात २०१५-१६ (भीषण दुष्काळी वर्ष), २०१८-१९ आणि २०२० च्या सुरुवातीला (उन्हाळ्यात) धरणातील जलसाठा अत्यंत खालावला होता व अकोलेकरांना तीव्र पाणीटंचाईचा सामना करावा लागला होता. यंदा वर्ष २०२६ मध्ये गेल्या ५ वर्षांतील सर्वात कमी जलसाठा धरणात जमा झाल्याने २० वर्षांनंतर अकोलेकरांना पुन्हा तीव्र पाणीटंचाईचा सामना करावा लागणार आहे.
कमी जलसाठ्यामुळे अकोला महानगरपालिकेने आधीच पाणी कपात लागू केली आहे. सध्या शहरात ५ ते ७ दिवसांच्या अंतराने पाणीपुरवठा केला जात आहे. धरणातील उपयुक्त जलसाठा केवळ पिण्याच्या पाण्यासाठी आरक्षित करण्यात आला आहे. सध्याच्या अत्यंत काटकसरीच्या नियोजनानुसार हे पाणी पुढील ३ ते ४ महिने (साधारण जानेवारीअखेर किंवा फेब्रुवारी २०२७ पर्यंत) पुरू शकते.
अकोला जिल्ह्यातील वान धरणात (हनुमान सागर जलाशय) सध्या सुमारे ९६.४९% अत्यंत समाधानकारक जलसाठा उपलब्ध आहे. सप्टेंबर २०२६ मधील मुसळधार पावसामुळे या धरणाची पातळी वाढली असून, सुरक्षेचा उपाय म्हणून धरणाचे दरवाजे उघडून नदीपात्रात पाण्याचा विसर्गही करण्यात आला आहे.त्यामुळे वान धरणातून अकोला शहरात पाण्याचा पुरवठा सहजपणे होऊ शकतो परंतु अकोला शहराच्या पाणीपुरवठ्यासाठीच्या जलवाहिनीच्या अकोला शहराला पाणीपुरवठा करणाऱ्या मुख्य जलवाहिन्या बऱ्याच ठिकाणी जुन्या आणि जीर्ण झाल्या आहेत. रस्त्यांची कामे किंवा खोदकामादरम्यान या जलवाहिन्या वारंवार फुटण्याच्या घटना घडत असतात, ज्यामुळे लाखो लीटर पाणी वाया जाते.
जलवाहिन्यांची दुरवस्था आणि गळती : शहराला पाणीपुरवठा करणाऱ्या काही मुख्य जलवाहिन्या जुन्या झाल्या असून अनेक ठिकाणी त्या सुस्थितीत नाहीत. अलीकडेच शहराला पाणी देणाऱ्या काही मुख्य जलवाहिन्या फुटल्याने लाखो लिटर पाणी वाया गेल्याच्या आणि नागरिकांना पुरेशा दाबाने पाणी न मिळाल्याच्या घटना घडल्या आहेत.
पाणीपुरवठ्यावर परिणाम : जलवाहिन्यांच्या गळतीमुळे आणि नियोजित दुरुस्तीच्या कामांमुळे अकोट फाईल, गवळीपुरा आणि नायगाव यांसारख्या अंतर्गत भागांत सध्या १२ ते १५ दिवसांच्या अंतराने किंवा अनियमित पाणी मिळत असल्याच्या नागरिकांच्या तक्रारी आहेत. तसेच, नळांना गढूळ पाणी येण्याच्या समस्याही समोर येत आहेत.
