गजानन सोमाणी • एडिटर इन चीफ : स्त्री ही ईश्वराची अद्वितीय निर्मिती आहे. स्त्री देणगी, ईश्वराचे वरदान आहे. जिच्या व्यक्तिमत्वात आणि सृष्टीत संपूर्ण जग सामावलेले आहे.आईच्या रूपाने निर्माती बनून जीवनाला आकार देते. तिच्या ममत्वाच्या सावलीत पालनपोषण करून ती सजवते. स्त्रीची कथा आणि वैभव अगाध, अद्भुत आणि अवर्णनीय आहे. कारण या पृथ्वीतलावर स्त्री ही एकमेव ईश्वराची सृष्टी आहे. ज्यामध्ये त्याचे रूप दिसते. लक्ष्मी-नारायण, राधा-कृष्ण, सीता-राम या देवतांच्या नावांपुढे देवीची नावे घेतली जातात, हे आपल्या सनातन संस्कृतीचे मोठेपण आणि विशालता आहे. आपल्या संस्कृतीतील नऊ देवी, ती शक्तींचे मूर्त स्वरूप आहे.
ज्या देशाला भारत माता म्हणतात त्या देशाच्या महानतेचे यापेक्षा चांगले उदाहरण असूच शकत नाही. आई गंगा, आई नर्मदा, आई जमुना, आई कावेरी, आई सरस्वती, आई गोदावरी या नावांनीही आपण नद्यांची पूजा करतो. स्त्रीच्या मातृस्वरूपाचा महिमा अमर्याद, अपार आणि अपार आहे. ते शब्दात टिपता येत नाही किंवा व्यक्त करता येत नाही.
• धर्मग्रंथातील स्त्री – मनुस्मृतीच्या तिसऱ्या अध्यायात यत्र नार्यस्तु पूज्यन्ते रमन्ते तत्र देवता असे स्त्रियांच्या गौरवात लिहिले आहे. म्हणजेच ज्या कुटुंबात आणि घरात स्त्रियांचा सन्मान होतो, तिथे देव प्रसन्न राहतात, देवांचा वास असतो. अथर्ववेदात (७.४७.१) लिहिले आहे की हे स्त्री, तुला सर्व कर्म माहित आहेत. हे स्त्री! तू आम्हाला संपत्ती आणि समृद्धी दे. (7.47. 2) श्लोकात लिहिले आहे की, जे तू सर्व काही जाणतोस, तू आम्हाला संपत्ती आणि धान्य देऊन सामर्थ्य दे. हे स्त्री! तू आमची संपत्ती आणि समृद्धी वाढव. (११.१.१७) स्त्रिया शुद्ध स्वभावाच्या, शुद्ध आचरणाच्या, यज्ञाप्रमाणे पूजनीय, सेवाभावी, शुभ चारित्र्यवान आणि विद्वान आहेत असे श्लोकात लिहिले आहे.
• स्त्रिया सामर्थ्य आणि धाडस – इतिहास साक्षी आहे की जेव्हा जेव्हा आक्रमकांनी राज्यसत्ता आणि धार्मिक शक्तीवर आक्रमण केले तेव्हा महिलांनी आपल्या धैर्याने, शौर्याने, शौर्याने आणि सामर्थ्याने स्वतःला सिद्ध केले आहे. आपले शौर्य सिद्ध करणारी रुद्रमा देवी असो की आक्रमणकर्त्यांना चोख प्रत्युत्तर देणारी राणी दुर्गावती असो. इंदूरच्या होळकर राजघराण्यातील देवी अहिल्याबाईंनी काशी विश्वनाथ, सोमनाथ, महाकाल आणि इतर शिवमंदिरांची पुनर्बांधणी तर केलीच, पण इंग्रजांच्या काळात केवळ होळकर राजांनी अधीनता स्वीकारली नाही, त्यामुळे याचे सर्व श्रेय आई अहिल्याबाईंना जाते. झाशीची राणी लक्ष्मीबाई हिचे शौर्य सर्वांनाच परिचित आहे. म्हैसूरच्या कित्तूर राज्याची राणी चेन्नम्मा हिने ब्रिटिशांच्या विलयीकरणाच्या धोरणाविरुद्ध बंड केले तेव्हा बेगम हजरत महल यांनी इंग्रजांचा पराभव केला.भक्त मीराबाईंच्या अपार प्रेमापुढे देवही नतमस्तक झाला, तर राणी कर्णावती, रजिया सुलतान यांनी आपल्या व्यक्तिमत्त्वाने आणि कार्याने समाजाला नवा मार्ग दाखवला आहे. सावित्रीबाई फुले, फुले, सरोजिनी नायडू, निर्मला देशपांडे, स्वर्ण राजगोपालन, अशा किती शूर स्त्रिया आणि समाजसुधारक स्त्रिया जन्माला आल्या, ज्यांच्या गौरवगाथा आजही आपल्याला अभिमान वाटतात, हे आपल्याला माहीत नाही.
•अनंत स्वरूपातील स्त्री – जर स्त्रिया नसत्या तर मानवजातीचे स्वरूप काय असते याची कल्पना करणे कठीण आहे. स्त्रियांचे विश्व म्हणजे आई, आई, मुलगी, बहीण, पत्नी, सून आणि काय नाही? आई ही जगातील पहिली गुरू आहे.आईच्या उदरातील बालकाला जन्मापूर्वीच संस्कार मिळू लागतात. अभिमन्यू हे त्याचे जिवंत उदाहरण आहे. मुलाला त्याच्या आईकडून अन्नाचा पहिला घास मिळतो. असे म्हटले जाते की आईच्या दुधाद्वारे मूल्यांचा वारसा मुलाला मिळतो. आमची आई म्हणायची ‘जसो धावे पेक्षा, वासी आवे शान’. बहीण म्हणून भावावर प्रेमाचा वर्षाव करणारी स्त्रीच असते. लग्नानंतर जीवनाचा सागर ओलांडून जीवनाची नौका पार करण्यास मदत करणारी पत्नीच्या रूपाने जीवनसाथी मिळते. हे वंशजांच्या वाढीस मदत करते. ही पत्नी वृद्धापकाळात आईचे रूप धारण करते. जशी आई आपल्या मुलांची काळजी घेते, तशी पत्नी म्हातारपणी पतीची काळजी घेते. म्हातारपणामुळे पत्नी असमर्थ असेल तर या सर्व जबाबदाऱ्या सून पार पाडते.
• राष्ट्रस्य श्वास नारी अस्ति : महिला शक्तीच्या बळावरच जागतिक शांतता, जागतिक परिवर्तन आणि नव्या युगाची निर्मिती शक्य आहे. कारण सृष्टीच्या कार्यासाठी सागरासारखी विशालता, शांतता आणि संयम, आकाशासारखी उच्च विचारसरणी, निसर्गासारखा सदैव देणारा आत्मा, मातेसारखी ममता आणि प्रेम लागते. तूच शिवशक्ती, तूच माँ दुर्गा, मां काली, मां संतोषी, माँ सरस्वती आहे. आता स्वतःची शक्ती ओळखा, ज्ञानयोगाच्या सामर्थ्याने स्वतःला अधिक कणखर करा आणि ज्ञानगंगा, कल्याणी आणि उध्दारक बनून या जगाच्या रक्षणासाठी स्वतःला समर्पित कर. सामाजिक विचारधारेत परिवर्तन आणण्यासाठी हीच योग्य वेळ आहे. शेवटी एकच की, शक्ती का नाम ही नारी है !
